SICILIA/SIKELIA ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ζάγκλη (Zancle), η αρχαιότερη Πόλις της Σικελίας

Γνωρίζατε ότι…:

Η Ζάγκλη (Zankle), η παλαιότερη Πόλις της Σικελίας

 

Τα πρώτα ίχνη συχνότητας στην περιοχή του Στενού της Μεσσήνης χρονολογούνται πριν από χιλιάδες χρόνια. Στην πραγματικότητα, οικισμοί ιθαγενών υπάρχουν στο Monte Ciccia και στο Monte Tidora, καθώς και σε πιο επίπεδες περιοχές όπως η σημερινή Via Cesare Battisti ή η περιοχή στην οποία βρίσκεται σήμερα η Palacultura.

Όμως μόνο με την εντατικοποίηση των αποστολών από την Ανατολή το Στενό αποκτά κρίσιμη σημασία στις νέες οδούς επικοινωνίας. Οι πληθυσμοί που υπήρχαν ήδη στην περιοχή δεν αντιπροσώπευαν, ωστόσο, σοβαρό πρόβλημα για όσους κατάγονταν από την ελληνική χερσόνησο. Μάλιστα, οι κάτοικοι της Χαλκίδας (Calcide) κατάφεραν εύκολα να εγκατασταθούν στην επικράτεια και να ιδρύσουν τη νέα αποικία Ζάγκλη (ιταλοποίηση σε Zankle).

Το όνομα είναι αυτόχθονης προέλευσης (από τους Σικούλους για την ακρίβεια), επομένως υποδηλώνει επαφές μεταξύ των πληθυσμών που κατοικούσαν εκεί και εκείνων από τα ανατολικά. Αλλά ήταν μόλις το 757 π.Χ. που η αποικία άρχισε επίσημα τη ζωή της. Η χρονολόγηση προτείνεται από τον ιστορικό Ευσέβιο και βρίσκει επιβεβαίωση με αρχαιολογικά δεδομένα, αν και τα τελευταία χρόνια η συζήτηση απέχει ακόμη από το συμπέρασμα και προτείνει, ως αντίθεση, μια λίγο πιο πρόσφατη χρονολόγηση (730 π.Χ.). Οι μελετητές προτιμούν την αρχαιότερη χρονολόγηση καθώς φαίνεται, σύμφωνα με τη λογοτεχνική παράδοση, ότι οι αρχαιότερες ελληνικές αποικίες της Ιταλίας, όπως η Πιθηκούσα και η Κύμη (των οποίων η χρονολόγηση είναι λίγα χρόνια προγενέστερη από αυτή της Σικελικής αποικίας), συμμετείχαν σε η ίδρυση της Ζάγκλης μαζί με τους Χαλκιδείς. Και μάλιστα είναι εύλογο, αν σκεφτεί κανείς ότι, ήδη από τις πρώτες επαφές με τον μυκηναϊκό κόσμο, η περιοχή του Στενού ήταν η πρώτη υποχρεωτική μονάδα υποστήριξης για να γίνει στη συνέχεια μια μεταγενέστερη διαδρομή προς τις ιταλικές ακτές ή αυτές της Σαρδηνίας. Το Λίπαρι και γενικότερα τα νησιά του Αιόλου, πυκνοκατοικημένα και ικανά να επηρεάσουν και να μεταδώσουν τα έθιμα και τις παραδόσεις τους στους κατοίκους της βορειοανατολικής Σικελίας (για παράδειγμα Mylai, Milazzo) υπάγονταν επίσης σε αυτούς τους εμπορικούς δρόμους. Ως εκ τούτου, ο ταξιδιώτης που έπρεπε να φτάσει από την Ελλάδα στις ακτές της Καμπανίας δεν μπορούσε να απαλλάξει τον εαυτό του από τις στάσεις και τις προμήθειες στη Ζάγκλη, λαμβάνοντας υπόψη τα μέσα και τους πόρους καθώς και τις ανάγκες των λαών της εποχής.

Επιβεβαιωμένη λοιπόν η χρονολόγηση στο 757 π.Χ., η σύγκριση με τις πραγματικότητες που προέκυψαν αργότερα είναι πολύ απλή. Η Ζάγκλη είναι η παλαιότερη αποικία στη Σικελία και μία από τις παλαιότερες στη Μεγάλη Ελλάδα, με εξαίρεση τις προαναφερθείσες Κύμη και Πιθηκούσες στις οποίες προστίθεται το υπέροχο Μεταπόντιο (Metaponto). Ούτε καν η πανίσχυρη Ρώμη δεν είναι τόσο αρχαία: η ιστοριογραφία έχει μάλιστα χρονολογήσει την επίσημη ίδρυσή της στις 21 Απριλίου 753 π.Χ., τέσσερα χρόνια πιο πρόσφατη από την ίδρυση της σημερινής Μεσσήνης.

 

Βιβλιογραφικές αναφορές

Musti, D., Storia Greca. Linee di sviluppo dall’età micenea all’età romana, Laterza, Bari 2006.

La Torre, G.F., Sicilia e Magna Grecia. Archeologia della colonizzazione greca d’Occidente, Laterza, Bari 2011.

Carandini, A., La fondazione di Roma raccontata da Andrea Carandini, Laterza, Roma – Bari 2013.

 

Francesco Tirrito

 

Πηγή: https://www.archeome.it/lo-sapevi-che-zankle-la-piu-antica-polis-di-sicilia/

LEAVE A RESPONSE

Your email address will not be published.